ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi - Çebi Danışmanlık

İçeriğe git

Ana menü:

ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi

Hizmetlerimiz > ISO Serisi Standartlar
ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ;
ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi

21. asrın cevap aradığı soru insanın daha sağlıklı ve uzun ömürlü nasıl yaşayabileceğidir. Her türlü doğal ya da yapay zararlı etkenlerin insandan uzak tutulması kaygısı bütün dünyayı yeni arayışlara ve düzenlemelere yönlendirmektedir. ISO 22000 Gıda güvenliği yönetim sistemi Gıda sektörünü üreticinin tüketiciye kadar tüm basamaklarıyla bir bütün halinde değerlendirerek, güvenli gıda üretimini sağlayacak bir sistemdir.
ISO 22000 in önemini anlayabilmek için, öncelikle ISO 22000 kapsamını ve gıda sektörüne nasıl uygulanacağını kavramamız gerekmektedir.
ISO 22000 nedir?
1 Eylül 2005 te yayınlanan ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi; dünya çapında güvenli gıda üretim zinciri oluşturmak amacıyla oluşturulmuş uluslar arası bir standarttır. Tedarikçiler, kullanıcılar, yasal otoriteler, tüketiciler ve tüm ilgili birimler arasında iletişimi ve bu sayede güvenli gıdanın her basamakta izlenebilirliğini sağlamayı esas almaktadır.
Bu Standard, gıda zinciri boyunca son tüketime kadar gıda güvenliğini sağlamak için takip eden genellikle anahtar öğeler olarak kabul edilen öğeleri birleştiren gıda güvenliği yönetim sistemi için ihtiyaçları tanımlamaktadır. Bu ihtiyaçlar;
- İnteraktif iletişim
- Sistem yönetimi
- Ön gereksinim Programları
- HACCP prensipleri

ISO 22000 HACCP Gıda Güvenliği TARİHSEL GELİŞİMİ
1959-1960 İlk çalışmalar, NASAnın uzaya giden astronotların tüketeceği gıda maddelerinin güvenliğini garanti altına alacak sıfır hatalı program isteği,
1963 Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) Codex Alimentariusda HACCP prensiplerinin yayımlanması,
1973- NASA (Amerikan Ulusal Havacılık Ve Uzay Kurumu), Natick Amerikan Ordu Laboratuarları ve Pillsbury grubunun astronotlar için gıda üretiminde sıfır hata ortak projesinin yürütülmesi ve HACCP kavramının literatüre girişi,
1985 yılında ABD Ulusal Bilim Akademisi gıda güvenliğinin sağlanması için gıda işletme tesislerinde HACCP yaklaşımının kabul edilmesi gerektiği tavsiyesinde bulunması,
14 Haziran 1993- Haccp' in 93/43/EEC Gıda Maddelerinin Hijyeni direktifi ile yasal olarak Avrupa Birliği ülkelerinin kanunlarına girişi,
1996- Avrupada tüm gıda endüstrisinin uygulaması gereken yasal bir zorunluluk haline getirilmesi,
Türkiye'de ise 16 KASIM 1997 tarihi itibarı ile Türk gıda Kodeksi ile gıda sanayinde HACCPuygulamalarının zorunlu hale getirildi. 09.06.1998 tarihli resmi gazetede yayınlanan "Gıdaların Üretimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik" de HACCP sisteminin uygulama gerekliliği belirtilmiştir. Yine aynı yönetmelikte 15.11.2002 tarihinden geçerli olmak üzere; başta et, süt ve su ürünleri işleyen işletmeler olmak üzere, gıda üreten diğer işletmelerin de kademeli olarakHACCP sistemini uygulamaları zorunlu hale getirilmiştir.
20 Şubat 1998- Danimarkada DS 3027/1998 HACCP Standardının yayımlanması,
3 Mart 2003 tarihinde TS 13001/Mart 2003 Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktalarına (HACCP) Göre Gıda Güvenliği Yönetimi-Gıda Üreten Kuruluşlar ve Tedarikçileri İçin Yönetim Sistemine İlişkin Kurallar adıyla HACCP standardı yayımlanması.
ISO 22000 sektör açısından önemi nedir?
ISO 22000 sisteminin uygulanması, tedarikçilerin, sektör tarafından sıkça talep gören ürünlerinin üretim ve servis süreçlerini geliştirerek insan sağlığı açısından güvenli, firma açısından da daha karlı bir hale dönüştürmesini sağlamaktadır.
ISO 22000 sistemi HACCP sistemini prensiplerini ve uygulama basamaklarını tamamlamakta, yönetimin sorumluluklarının eğitimi ve sürekli iyileştirme faaliyetlerini tanımlaması nedeniyle deISO 9001 ile uyum oluşturmaktadır. Bu sayede hem güvenli gıda üretimini sağlamakta hem de firmaların kurumsallaşma süreçlerini hızlandırarak gelişimlerine destek vermektedir.
ISO 22000 sistemi uluslar arası bir standart olduğu için kurumların uluslararası ticaret hedeflerini gerçekleştirmesinde kolaylık sağlamaktadır.
ISO 22000 Tüketicilerin; Uluslar arası standartlara uygun, kaliteli, güvenilir ve sağlık açısından güvenli ürün ve hizmet almalarını sağlamaktadır.
KİMLER UYGULAYABİLİR
ISO 22000 standardı kapsamında belgelendirme yapılabilecek olan dolaylı ve dolaysız yer alan kuruluşlar şunlardır.
o Kuruluşlar,
o Çiftçiler,
o Hasatçılar,
o Yem üreticileri,
o Gıda bileşeni üreticileri,
o Gıda üreticileri,
o Gıda satıcıları,
o Gıda servisleri,
o Hazır yemek firmaları,
o Temizlik ve sanitasyon hizmeti veren kuruluşlar,
o Taşıyıcılar, depolama ve dağıtım kuruluşları vb.
B) Dolaylı olan kuruluşlar
o Ekipman sağlayan kuruluşlar,
o Temizlik ve sanitasyon ajanları,
o Ambalaj malzemeleri
Gıda ile temasta bulunan diğer öğeleri üreten kuruluşlar vb.

HACCP , güvenilir ürünlerin tüketiciye sunulması amacıyla, düzgün işleyen bir sistemin oluşturulması ve korunması temeline dayalı bir gıda güvenliği kavramıdır.

Bir gıda zincirinde hammadde temininden başlayarak, gıda hazırlama, işleme, üretim, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her aşamasında ve noktada tehlike analizleri yaparak, gerekli yerlerde kritik kontrol noktalarını belirleyen ve bu noktaları izleyen herhangi bir problemi henüz oluşmadan önleyen sistemin korunmasını sağlayarak belirli normlara uygun güvenilir gıdaların üretilmesini sağlayan, her ölçekteki kuruluşa uygulanabilen, bir gıda güvenliği sistemidir.

ISO 22000 HACCP FARKI
ISO 22000 gıda zincirindeki (girdi temini, üretim, dağıtım) boyunca mevcut ve potansiyel tehlikelerin tehlike analizi ile belirlenmesi, kontrol önlemlerinin (ön koşul ve/veya KKN) belirlenmesi, uygulanmasını, izlenmesini, sonuçlarının değerlendirilmesini ve analizini, iyileştirilmesini ve iç ve-dış şartlardaki değişiklikler doğrultusunda güncellenmesini talep eder. Şu ana kadar TSE 13001, DS 3027 vb. HACCP standartlarında ön koşullara (Cam kontrolü, kesici alet kontrolü, kimyasal madde kontrolü vb.) ait kontrol önlemleri ve bunların izlenmesi ve değerlendirilmesi konusu tetkiklerde gündeme gelmemekte idi.
Ayrıca ilk defa bir HACCP gıda güvenliği yönetim sistemi standardında bu kadar açık bir şekilde iki çeşit kontrol önlemi olduğu ifade edilmektedir: Ön koşul programları ve kritik kontrol noktaları. Kontrol önlemlerinin amacı tehlikelerin önlenmesi veya kabul edilebilir bir seviyeye indirilmesidir.


ISO 22000:2005 TEMEL KAVRAMLAR
Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Nedir?
ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ; dünyanın her tarafında sağlıklı güvenli gıda üretilmesini, tüketicinin sağlıklı gıda temin etmesini sağlamak amacıyla düzenlenmiş bir standarttır.
ISO Nedir ?
Uluslararası Standardizasyon Teşkilatıdır (ISO) International Standards Organization ve 1947 yılında CENEVREde kurulmuştur.
Standart Nedir ?
Standardizasyon Kuruluşunca çalışmaları yapılarak, ürün, hizmet, ve deneylerle ilgili mevzuatların da hazırlanması ve yayınlanması sonucunda ortaya çıkan dokümanlardır.
ISO 22000 Standardı
2005 YILINDA (ISO) Uluslararası Standardizasyon Kuruluşunca, Uluslararası Geçerliliği olan bir standart şeklinde hazırlanarak onaylanan, yayınlanan ve tüm dünyada uygulanan birGIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Standardıdır.
Tehlike Analizi
Proseslerin gıda hijyeni açısından kontrol edilmesi
Potansiyel problemlerin belirlenmesi ,
Gerekli kontrollerin etkin olmasının sağlanması
Hijyen
Genel olarak bakıldığında Hijyen konusunda 3 temel unsur dikkati çekmektedir :

Satın Almadan başlayarak Hizmet Tüketilene kadar yer alan bütün ortamın tesisin hijyeni ,
Satın Almadan başlayarak Hizmet Tüketilene kadar yer alan bütün gıdaların hijyeni ,
Satın Almadan başlayarak Hizmet Tüketilene kadar yer alan bütün bütün personelin hijyeni
( Tüketim sonrasında yer alabilecek geri dönüşlerdede bu konular dikkate alınmalıdır. )

Tehlike
Kısaca : Tüketiciye zarar verebilecek her şeydir.Ancak Sınıflaması HACCP Literatüründe şöyle yapılmaktadır :

Mikrobiyal bulaşıcılar
Fiziksel bulaşıcılar
Kimyasal bulaşıcılar
Allergens
Mikrobiyal bulaşıcılar gıda kaynaklı hastalıkların temel nedenidir.

Mikrobiyal Bulaşılar
Virüsler Mikroskopik parazitler
Değişik kaynaklardan gelen gıda zehirleyici bakteriler
Fiziksel Bulaşılar
Metal, cam, plastik gibi
Taş, yaprak, gibi
Mücevher, Kıl, tırnak, gibi
Kir, toz, sinekler, kemik gibi
Kimyasal Bulaşılar
Temizlik Kimyasalları
Endüstriyel üretim kimyasalları
Tıb ve tarım kimyasalları
Pestisit zehirleri
Alerjenler
Tehlikeli reaksiyonlar çıkaran gıdalar
Dış proteinlere karşı bağışıklık tepkisi
Pek çok insan için güvenlidir
Ürünler genellikle işaretlidir
Gıda Güvenliği:
Amacına uygun olarak hazırlandığı ve/veya yendiği zaman gıdanın tüketiciye zarara sebebiyet vermeyeceği güvencesi
Gıda Zinciri:
Bir gıda ve onun bileşenlerinin, ilk üretimden tüketime dek üretim, işlenme, dağıtım, depolama ve taşınmasında yer alan aşamalar ve operasyonlar dizisi.
Gıda Güvenliği Tehlikesi:
Ters bir sağlık etkisine sebebiyet verme potansiyeli olan gıdadaki biyolojik, kimyasal veya fiziki unsur veya gıda durumu
Gıda Güvenlik Politikası:
Bir kuruluşun, üst yönetimi tarafından resmi olarak ifade edildiği şekliyle gıda güvenliğine ilişkin ayrıntılı taahhüdü ve istikameti.
Nihai Ürün:
Kuruluş tarafından daha ileri bir işleme veya dönüşüme tabi tutulmayacak ürün.
Akış Diyagramı:
Nihai ürün olana kadar gerçekleşen adımların sıralama ve etkileşimlerinin şematik ve sistematik sunumu.
Kontrol Önlemi:
Bir gıda güvenlik tehlikesini önlemek veya ortadan kaldırmak ya da kabul edilebilir bir seviyeye indirgemek için yapılacak işlem veya faaliyet.
Ön gereksinim programı:
Gıda güvenliği ve Gıda zinciri boyunca gerekli hijyenik ortamı sağlayarak uygun bir üretim yapmak ,son ürünün güvenli bir şekilde hazırlanmasını sağlamak ve insan tüketimi için güvenli gıdalar sunmak için temel koşullar ve faaliyetler.

(GAP) İyi Tarım Uygulamaları
(GVP) İyi Veteriner Uygulamaları
(GMP) İyi Üretim Uygulamaları
(GHP) iyi Hijyen Uygulamaları
(GPP) iyi Üretim Uygulamaları
(GDP) iyi Dağıtım Uygulamaları
(GTP) İyi Ticaret Uygulamaları

Operasyonel Ön Gereksinim Programı (OGP):
Olası gıda güvenlik tehlikelerini ve/veya üründe yada proses ortamında gıda güvenliği tehlikelerinin kontaminasyonu veya çoğalmasını kontrol altına almak için zorunlu olduğu tehlike analizleriyle tanımlanan ön gereksinim programı.
KKN Kritik Kontrol Noktası:
Kontrolün uygulanabileceği ve bir gıda güvenliği tehlikesini önlemek veya ortadan kaldırmak veya kabul edilebilir bir seviyeye indirgemek için asli olan (gıda güvenliği) adım.
Kritik Sınır/Limit:
Kabul edilebilirliği kabul edilemezlikten ayıran kriter.
İzleme:
Kontrol önlemlerinin amaçlanan şekilde işleyip işlemediğini değerlendirmek için planlanmış bir gözlemler veya ölçümler dizisi yürütmek.
Düzeltme:
Tespit edilen uygunsuz durumu elimine etmek için yapılan hareket.
Düzeltici Faaliyet:
Tespit edilmiş bir uyumsuzluk veya başka arzu edilmeyen durumun sebebini ortadan kaldırma eylemi
Geçerli Kılma: HACCP planı ve Operasyonel ön gereksinim programı tarafından yönetilen kontrol önlemleriyle elde edilen verilerin etkinlik düzeyinin belirlenmesi
Doğrulama:
Objektif kanıtların temini yoluyla, belirlenmiş olan gereklerin yerine getirildiğinin teyidi.
Validasyon ( Geçerli Kılma ):
Bir cihazın , ekipmanın, metodun veya sistemin performasının belirlenen koşullara uygun olduğunu göstermek için yapılan işlemlerdir.
Verifikasyon ( Doğrulama ):
Bir cihazı, ekipmanın, metodun veya sistemin belirlenen amaca uygun olduğunun test edilerek yazılı kayıtlarla onaylanması.
Qualification ( Şartların onayı ):
Validasyon sürecinin belli bir bölümünü oluşturan sistemin belli parçalarının, bölümlerinin veya kısımların kulanım öncesi yapılan kontrol ve/veya test onayı.
Kalibrasyon:
Belli koşullarda bir ölçüm cihazının gösterdiği değeri ile bilinen ölçülen büyüklük arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan işlemlerdir.
Proses:
Girdileri çıktılara dönüştüren birbirleriyle ilgili veya etkileşimli faaliyetler takımı.
Ürün:
Bir prosesin sonucu.
Sistem:
Birbirleriyle ilişkili veya etkileşimli elemanlar takımı.
Kalite Politikası:
Bir kuruluşun yönetimi tarafından resmi olarak ifade edilen kalite ile ilgili bütün amaçları ve idaresi.
Sürekli İyileştirme:
Şartların yerine getirilmesi yeteneğini arttırmak için tekrar edilen faaliyet.
Verimlilik:
Elde edilen sonuç ile kullanılan kaynaklar arasındaki ilişki.
Kalite Kontrol Nedir?
Bir ürün veya hizmetin istenilen niteliklerde olup olmadığının kontrolüdür
Kalite Güvence Nedir?
Kalite güvencesi bir ürün veya hizmetin kalite konusunda belirtilmiş gerekleri yerine getirmesinde yeterli güveni ağlamak için uygulanan planlı ve sistematik etkinlikler bütünü olarak tanımlanmaktadır .

ISO 22000:2000 KYS Standart Maddeleri
4 Gıda güvenliği yönetim sistemi
4.1 Genel şartlar
4.2 Dokümantasyon Şartları
5 Yönetim Sorumluluğu
5.1 Yönetim Taahhüdü
5.2 Gıda Güvenliği Politikası
5.3 Gıda güvenlik yönetim sisteminin planlanma
5.4 Sorumluluk ve Yetki
5.5 Gıda güvenliği ekip lideri
5.6 İletişim
5.7 Acil durumlara hazırlılık ve karşılık verme
5.8 Yönetimin gözden geçirmesi
6 Kaynak yönetimi
6.1 Kaynak sağlanması
6.2 İnsan kaynakları
6.3 Altyapı
6.4 Çalışma ortamı
7 Güvenli ürün plânlama ve gerçekleştirme
7.1 Genel
7.2 Ön gereksinim programları
7.3 Tehlike analizlerini gerçekleştirmenin birincil aşamaları
7.4 Tehlike Analizi
7.5 Operasyonel ön gereksinim programları oluşturulması
7.6 HACCP Planının Oluşturulması
7.7 OGP ve HACCP plânlarında belirtilen başlangıç bilgi ve dokümanların güncelleştirilmesi
7.8 Doğrulama Planlaması
7.9 İzlenebilirlik Sistemi
7.10 Uygunsuzluk Kontrolü
8 Gıda güvenliği yönetim sisteminin geçerli kılınması, doğrulanması ve iyileştirilmesi
8.1 Genel
8.2 Kontrol önlem kombinasyonlarının geçerli kılınması
8.3 İzleme ve ölçmenin kontrolü
8.4 Gıda güvenliği yönetim sisteminin doğrulanması
8.5 İyileştirme
8.5.1 Sürekli iyileştirme
8.5.2 Gıda güvenliği yönetim sisteminin güncelleştirilmesi

ISO 22000:2005 Sisteminin Uygulayıcılara Kazandırdıkları
ISO 22000, HACCPten farklı olarak, tamamen firma dışı uzmanlarca geliştirilmiş gıda güvenliği yönetim sisteminin (HACCP plan ve ön koşul programlarının) uygulanmasına, doğrulanma faaliyetlerinin tümümün veya bir kısmının firma dışı uzmanlarca yapılmasına imkan vermektedir.
o HACCP standartlarında allerjen kontrolü genellikle açık olarak talep edilmezken, ISO 22000in şartlarından birisidir.
o ISO 22000 ayrıca Codex Alimentarius tarafından yayınlanan genel gıda hijyen kuralları ile sektöre özgü iyi üretim uygulamalarına atıf yapmaktadır.
o GGYS'nin kurulması, uygulanması, güncellenmesi için iç iletişim yanında dış iletişimin şartı getirilmiştir.
o Tehlikelerin değerlendirilmesinde risk analizi yapılması talep edilmektedir.
o Tehlikelerin ön koşul programları ve KKN'ler ile kontrolü talep edilmektedir.
o Ön koşulların yazılı hale getirilmesini talep etmektedir (Temizlik, bakım, kalibrasyon, çalışan hijyeni, depolama, taşıma vb.)
o KKNlerde olduğu gibi önkoşullarda da izleme sisteminin ve düzeltme-düzeltici faaliyetlerin planlanmasını talep etmektedir.
o KKN'larında düzeltme ve düzeltici faaliyet talep etmektedir. ISO 9001:2000 'deki düzeltme ve düzeltici faaliyet kavramları kullanılmaktadır.
o Ön koşul ve KKN izleme sonuçlarının analizi ve sonuçlara göre sistemin iyileştirilmesini talep etmektedir.
o Girdi ve son ürünlerin ürün özelliklerinin, formulasyon, orijini içerecek şekilde, ayrıntılı tarifini ve düzenli gözden geçirilmesi talep etmektedir.
o Doğrulama ve geçerli kılma arasındaki fark açıklığı kavuşturulmuştur. Doğrulama planı ve doğrulama sonuçlarının ele alınması talep edilmektedir.
o Şüpheli ürün kavramını geliştirmiştir.
o Geri toplama ve geri çağırmayı içeren geri çekme kavramını geliştirmiştir.
o Gıda güvenliği politikası yanında gıda güvenliği hedefleri talep etmektedir.
o Gıda Güvenliği el kitabı hazırlanmasına yönelik açık bir talep bulunmamasına rağmen uygulama da yine de hazırlanması gerekecektir veya ISO 9001:2000 kalite el kitabının içine entegre edilecektir.

ISO 22000:2005 PRENSİPLERİ
TS EN ISO 22000 standardı Uluslararası Standard Organizasyonu (ISO) tarafından uluslararası Standard olarak yayınlanan ve halen Avrupa Topluluğu ülkeleri ile birlikte birçok ülkede belgelendirme modeli olarak uygulanmakta olan bir uluslararası Gıda Güvenliği Yönetim Sistemidir ve 8 Kalite Prensibine dayanmaktadır.
*Müşteri Odaklılık:
ISO 22000 standardına göre müşteri odaklılık; Kuruluşlar müşterilerine bağlıdırlar, bu nedenle müşterinin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı, müşteri şartlarını yerine getirmeli ve müşteri beklentilerini de aşmaya istekli olmalıdırlar.
*Liderlik:
ISO 22000 standardına göre liderlik; Liderler, kuruluşun amaç ve idare birliğini sağlar. Liderler, kişilerin, kuruluşun hedeflerinin başarılmasına tam olarak katılımı olduğu iç ortamı oluşturmalı ve sürdürmelidir.
*Kişilerin Katılımı:
ISO 22000 standardına göre kişisel katılım; Her seviyedeki kişiler bir kuruluşun özüdür ve bunların tam katılımı yeteneklerinin kuruluşun yararına kullanılmasını sağlar.
*Proses Yaklaşımı:
ISO 22000 standardına göre proses yaklaşımı; Arzulanan sonuç, faaliyetler ve ilgili kaynaklar bir proses olarak yönetildiği zaman daha verimli olarak elde edilir.
*Yönetimde Sistem Yaklaşımı:
ISO 22000 standardına göre yönetimde sistem yaklaşımı; Birbirleri ile ilgili proseslerin bir sistem olarak tanımlanması, anlaşılması ve yönetilmesi, hedeflerin başarılmasında kuruluşun etkinliğine ve verimliliğine katkı yapar.
*Sürekli İyileştirme:
ISO 22000 standardına göre sürekli iyileştirme; Kuruluşun toplam performansının sürekli iyileştirilmesi, kuruluşun kalıcı hedefi olmalıdır.
*Karar Vermede Gerçekçi Yaklaşım:
ISO 22000 standardına göre karar vermede gerçekçi yaklaşım; Etkin kararlar, verilerin analizine ve bilgiye dayanır.
*Karşılıklı Yarara Dayalı Tedarikçi İlişkileri:
ISO 22000 standardına göre karşılıklı yarara dayalı tedarikçi ilişkileri; Bir kuruluş ve tedarikçileri birbirlerinden bağımsızdır ve karşılıklı yarar ilişkisi, her ikisinin artı değer yaratması yeteneğini takviye eder.
Proses Yaklaşımı ve PUKÖ Döngüsü
Proses:
Girdileri çıktılara dönüştüren birbirleriyle ilgili veya etkileşimli faaliyetler takımı.
Plânla:
Müşteri istekleri ve kuruluşun politikası ile uyumlu sonuçların ortaya çıkması için gerekli objektif hedefleri ve prosesleri oluştur,
Uygula:
Prosesleri uygula,
Kontrol et:
Prosesleri ve ürünü, politikalar, hedefler ve ürünün şartlarına göre izle, ölç ve sonuçları rapor et,
Önlem al:
Proses performansını sürekli iyileştirmek için gerekli tedbirleri al

TARIM - SAĞLIK BAKANLIK ve ISO 22000
Tarım Bakanlığı tarafından çıkarılan 5179 sayılı yasaya bağlı olarak 30 Mart 2005 tarihinde yayınlanan yönetmelik gereği tüm gıda firmalarının ön koşul programlarını ve gıda güvenliği yönetim sistemini kurmuş olmaları zorunludur.
Bu Kanunun amacı, gıda güvenliğinin temini, her türlü gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin teknik ve hijyenik şekilde üretim, işleme, muhafaza, depolama, pazarlama ve halkın gereği gibi beslenmesini sağlamak, üretici ve tüketici menfaatleriyle halk sağlığını korumak üzere gıda maddelerinin üretiminde kullanılan her türlü ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri ile gıda işlemeye yardımcı maddeler ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin güvenliğine ilişkin özelliklerinin tespit edilmesi, gıda maddeleri üreten ve satan işyerlerinin asgari teknik ve hijyenik şartlarının belirlenmesi, gıda maddeleri ile ilgili hizmetler ile denetimine dair usul ve esasları belirlemektir. (5179/ Madde 1)
Bu Kanun; gıda güvenliğinin teminine, her türlü gıda maddesinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin hijyenik ve uygun kalitede üretimine, tasnifine, işlenmesine, katkı ve gıda işlemeye yardımcı maddelere, ambalajlama, etiketleme, depolama, nakil, satış ve denetim usulleri ile yetki, görev ve sorumlulukları ile risk analizine, ihtiyatî tedbirlere, gıda ile tüketici haklarının korunmasına, izlenebilirlik ve bildirimlere dair hususları kapsar. (5179/ Madde 2)
İnsan sağlığının korunması ve gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için gıda mevzuatı uygulamalarında risk analizi esas alınır. Ancak koşulların ve/veya alınan tedbirlerin, doğası gereği uygun olmaması durumunda risk analizi hariç tutulur.
Risk değerlendirmesi bilimsel kanıtlara dayandırılır; bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir şekilde yapılır.
Risk yönetiminde, risk değerlendirmesi sonuçları dikkate alınır ve bu Kanunun 10 uncu maddesindeki şartların oluşması durumunda ihtiyatî tedbirler uygulanır.
Risk analizi ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (5179/ Madde 9)
Gıda üreten ve/veya satan işyerlerinde, Bakanlığın yetkilendireceği kamu ve/veya özel kuruluşlar tarafından kalite, risk analizi ve Bakanlığın uygun gördüğü benzeri diğer konularda, kontrol ve sertifikasyon hizmetleri yapılabilir. Yetkilendirilmiş kuruluşlar, bu Kanuna göre Bakanlıkça verilmesi gereken belgeler ve sertifikalar dışındaki belgeleri verir. (5179/ Madde 24)


AVRUPA BİRLİĞİ - MEVZUATLAR ve ISO 22000
15 kasım 2004 tarihi itibari ile Et, Süt ve Su ürünleri üretiminde ülkemizde uygulama zorunluğu başlayan HACCP sistemi 1 Ocak 2006 tarihi itibari ile tüm Avrupa Birliği üye ülkeleri ve 3. ülke ticaretinde başladı.
AB sürecinde birçok firma yeni uyum ve yaklaşım direktiflerinin kendilerine nasıl yansıyacağını inceliyor. Yeni zorunluluklar, özellikle mal veya hizmet üreten kuruluşlara büyük sorumluluklar yüklüyor. Yapılan işlerin artık tüm dünya normlarında kabul edilir düzeyde olması ve Türk üreticilerin global arenada tüm dünyanın kabul ettiği standartlarda ve bilinçle üretim yapması artık kaçınılmaz hale geliyor. Uzmanlara göre, bu süreçte gerekli değişimi yaşamayanlar başarılı olamayacak, rekabetçi piyasanın sürekli değişimi ve gelişimine uyum sağlamayı gerektiren düzeni içerisinde yok olup gidecekler.
Avrupaya adım adım yaklaşan Türkiyenin yaşadığı değişim içerisinde, birçok ürün, hizmet ve yönetim belgeleri zorunluluk haline geldi. Bu belgelerin ön enemlileri; ISO 9001:2000 (Kalite Yönetim Sistemi) belgesi, OHSAS 18001:1999(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği) belgesi, AB sürecinde hijyen ve sağlığın öneminin ülkemizde de önem kazanması ile önemi artan HACCP (Gıda Güvenliği) belgesi, ISO 14001:2004 ( Çevre Yönetim Sistemi).
Uzmanlara göre, bu belgelerden kendi sektörleri için gerekli olanlara sahip olmayanlar hiç ummadıkları kadar kısa sürede tercih edilmeyen konuma düşecekler. Öte yandan, dillere pelesenk olan CE işaretlemesinin önemi gitgide artıyor. CE işaretine sahip olmayan çoğu ürünün yurtdışına çıkışı zaten mümkün değil. Yurtiçinde dolaşımı da yakın zamanda yasal yaptırımlar yüzünden imkansız hale gelecek. Dolayısıyla KOBİler de dahil birçok kuruluş, CE işareti almak üzere çalışmalarını sürdürüyor. ABye uyum çalışmaları hızlanırken, özel kuruluşların ve devlet kurumlarının mal veya hizmet satın alırken en çok üzerinde durdukları kavram, firmaların belli Avrupa ve Dünya normlarına uygunluklarını kanıtlayan belgelere sahip olmaları. Bu nedenle belgelerin gerekliliği ve zorunluluğunun en başta farkına varan kuruluşlar ihalelere sıkça giren devlete ve özel sektöre dışarıdan mal ve hizmet sağlayan kuruluşlar. Son dönemde özellikle inşaat, temizlik, güvenlik, gıda ve yemek üreticileri bu belgeleri almak üzere çalışıyor.

 
 
Ara
İçeriğe dön | Ana menüye dön